Dom

Rury do przydomowej oczyszczalni: średnica, spadek i głębokość ułożenia

Rura z domu do osadnika przydomowej oczyszczalni to zwykle rudopomarańczowa rura PVC-U do kanalizacji zewnętrznej o średnicy nie mniejszej niż przewód wychodzący z budynku, najczęściej 150-160 mm. Układa się ją ze spadkiem co najmniej 2% (2 cm na każdy metr) i poniżej strefy przemarzania, która w Polsce wynosi od 0,8 do 1,4 m. Jeśli nie da się zejść tak głęboko, rurę trzeba ocieplić. Za osadnikiem pracują już inne rury: perforowane dreny ułożone płytko i z dużo mniejszym spadkiem.

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli budujesz oczyszczalnię, poprawiasz po wykonawcy albo próbujesz zrozumieć, dlaczego ścieki płyną wolno. Przejdziemy po kolei: od ściany domu do osadnika, potem przez studzienki, wentylację i rury drenażowe.

Jaka rura z domu do osadnika?

Rura gładkościenna z PVC-U przeznaczona do kanalizacji zewnętrznej, o średnicy co najmniej takiej jak przewód odpływowy wyprowadzony z budynku. W domach jednorodzinnych to zwykle 150-160 mm (2)(3).

Rury do kanalizacji zewnętrznej łatwo poznać po kolorze: są rudopomarańczowe, a te do instalacji w budynku szare. Rury zewnętrzne są oznaczone klasą sztywności obwodowej SN. Przykładowo rura PVC-U 160 mm w klasie SN8 ma ściankę grubości 4,7 mm (4).

Im wyższa liczba przy SN, tym rura lepiej znosi nacisk gruntu i tego, co jeździ nad nią. Jeśli trasa biegnie pod podjazdem albo miejscem, gdzie wjedzie wóz asenizacyjny, klasę rury powinien dobrać projektant. Nie zastępuj rur zewnętrznych szarymi z marketu, nawet na krótkim odcinku.

Średnicę dopasuj też do króćca wlotowego osadnika. Znajdziesz ją w karcie technicznej oczyszczalni. Przejście z większej rury na mniejszą w kierunku spływu to proszenie się o zator.

Jaki spadek powinna mieć rura do oczyszczalni?

Co najmniej 2% w kierunku odpływu, czyli 2 cm na każdy metr rury. Spadek 1% dopuszcza się tylko wtedy, gdy budynek jest posadowiony nisko, ale taką rurę trzeba okresowo płukać (1).

Policz to na swoim przykładzie. Przy 10 m rury różnica wysokości między wyjściem z domu a wlotem do osadnika wynosi co najmniej 20 cm. Przy 15 m to już 30 cm. Dlatego długość trasy wpływa na to, jak głęboko musi stać osadnik.

Równie ważne jak wartość spadku jest to, żeby był taki sam na całej długości (2). Rura, która w jednym miejscu siadła i tworzy „brzuszek”, zatrzymuje wodę, papier i tłuszcz. Tam najczęściej powstaje zator. Pod rurę daje się podsypkę z zagęszczonego piasku o grubości co najmniej 10 cm i obsypuje ją piaskiem warstwą co najmniej 20 cm (2).

Jak głęboko układać rurę, żeby nie zamarzła?

Poniżej strefy przemarzania, która w zależności od regionu wynosi 0,8-1,4 m. Przykrycie rury powinno być o 10-20 cm większe niż głębokość przemarzania (1).

W praktyce często wychodzi to 0,9-1,6 m pod powierzchnią terenu (2). Przewód odpływowy wyprowadza się z budynku zwykle na głębokości około 80 cm (3), a dalej spada w stronę osadnika.

Tu pojawia się konflikt. Wlot osadnika nie może być dowolnie głęboko, a spadek ciągnie rurę w dół. Jeśli nie da się utrzymać bezpiecznej głębokości, rurę trzeba zaizolować (1). Stosuje się otulinę lub warstwę ocieplającą od góry, na przykład z keramzytu (3), a przy płytkich odcinkach także kabel grzewczy (2).

Ścieki w rurze płyną, a nie stoją, więc są mniej narażone na zamarzanie niż woda w wodociągu (1). Problem zaczyna się tam, gdzie woda zalega: w „brzuszku”, na zbyt płaskim odcinku albo przy długim wyjeździe zimą. Co robić, gdy rura już zamarzła, opisujemy w osobnym tekście o szambie zimą.

OdcinekŚrednicaSpadekGłębokość
Dom → osadniknie mniej niż przewód z budynku, zwykle 150-160 mm (2)(3)min. 2%, wyjątkowo 1% (1)poniżej strefy przemarzania 0,8-1,4 m albo z izolacją (1)
Dreny rozsączającew przykładowej instalacji 110 mm (6)0,5-1,5% (5)min. 35 cm, maks. około 80 cm (5)

Gdzie potrzebna jest studzienka rewizyjna?

Przy budynku, przed każdą zmianą kierunku i na długich odcinkach. Na przewodach poziomych o średnicy 100-150 mm rewizje montuje się co 15 m (2).

Studzienka rewizyjna to miejsce, przez które wprowadzisz spiralę albo dyszę do płukania. Bez niej każdy zator oznacza kopanie. Murator zaleca studzienkę rewizyjną tuż przy budynku (2). Na trasie do osadnika liczbę i położenie studzienek ustala projekt, więc sprawdź, czy wykonawca ich nie „zaoszczędził”.

Jeśli masz już problem z drożnością, zajrzyj do poradnika jak udrożnić rury przy oczyszczalni ścieków. Tu skupiamy się na tym, jak ułożyć rury, żeby takich problemów było jak najmniej.

Dlaczego nie stosować ostrych kolan?

Bo na ostrym zakręcie ścieki tracą prędkość i odkładają to, co niosą. Zmiana kierunku powinna być łagodna, pod kątem mniejszym niż 90° (2).

Dlatego zamiast jednego kolana 90° lepiej dać dwa kolana 45° z krótkim odcinkiem prostej rury między nimi. Przewody boczne włącza się do głównego pod kątem nie większym niż 60° (2). Każde kolano to potencjalne miejsce zatoru, więc trasa z domu do osadnika powinna być możliwie prosta i krótka.

Jak wentylować instalację przydomowej oczyszczalni?

Od strony domu przez pion kanalizacyjny zakończony wywiewką, a od strony drenażu przez kominki na końcach drenów. Wywiewka wystaje 50-100 cm ponad dach (2), a kominki drenażowe około 0,5 m nad teren (6).

Pion z wywiewką wpuszcza powietrze do instalacji i chroni syfony przed wysysaniem wody (2). W wielu oczyszczalniach przez ten sam pion uchodzą gazy z osadnika. Sprawdź w instrukcji swojej oczyszczalni, jak ma być wentylowany osadnik, zanim zamontujesz na pionie sam zawór napowietrzający.

Kominek na końcu każdego drenu doprowadza tlen potrzebny do oczyszczania ścieków w gruncie i pozwala zajrzeć, czy w rurze nie stoi woda (5).

Jakie rury do drenażu rozsączającego?

Perforowane rury układane płytko, ze spadkiem 0,5-1,5%. Pojedynczy ciąg nie powinien być dłuższy niż 20 m, a odstęp między ciągami to minimum 1,5 m (5).

Dreny leżą najczęściej na głębokości około 40 cm, nie płycej niż 35 cm i nie głębiej niż około 80 cm. Pod nimi musi zostać co najmniej 1,5 m do zwierciadła wód gruntowych (5). W opisanej przez InstalReporter instalacji użyto rur o średnicy 110 mm na podsypce z grubego żwiru, przykrytej geowłókniną (6).

Zwróć uwagę na różnicę. Rura z domu ma szybko i w całości przenieść ścieki do osadnika, więc ma duży spadek. Dren ma rozprowadzić podczyszczoną wodę równo po całej długości, więc spadek jest mały. Schemat całego układu i typowe błędy montażu omawiamy w artykule drenaż rozsączający: schemat, montaż i najczęstsze problemy.

Czy biopreparat naprawi źle ułożoną rurę?

Nie. Bakterie i enzymy nie zmienią spadku, nie podniosą rury, która siadła, i nie ochronią jej przed mrozem. To są błędy wykonawcze i trzeba je poprawić łopatą albo z pomocą hydraulika.

Biopreparat ma sens wtedy, gdy rura jest ułożona poprawnie, a problemem są osady: tłuszcz z kuchni, śluz i resztki organiczne na ściankach. Takie osady z czasem zwężają przekrój nawet dobrze ułożonej rury. Nie usuną się przy ich pomocy korzenie, piasek, gruz ani pęknięcia.

BioMe odtłuszczacz Drain Easer 300 g

BioMe odtłuszczacz Drain Easer 300 g

Bakterie Bacillus i pięć enzymów rozkładają kożuch tłuszczowo-białkowy na ściankach rur między domem a osadnikiem. Profilaktycznie 20 g co 7-10 dni, pH 5-8, nie koroduje rur PVC ani uszczelek.

Zobacz produkt

Za osadnikiem problemem bywa biomata, czyli galaretowata warstwa, która zatyka perforację drenów. Jeśli woda wolno wsiąka, a nad drenażem robią się mokre plamy, przeczytaj najpierw, jakie są przyczyny zapchanego drenażu, bo nie każdą da się usunąć biologicznie.

BioMe drenaż - udrażniacz kanalizacji i drenów

BioMe drenaż – udrażniacz kanalizacji i drenów

Granulat z bakteriami Bacillus i enzymami, który po rozpuszczeniu w ciepłej wodzie wlewasz przez studzienkę rozdzielczą do drenów. Rozkłada biomatę w rurach drenażowych, ale nie usunie korzeni, piasku ani uszkodzeń mechanicznych.

Zobacz produkt

FAQ: rury do przydomowej oczyszczalni

Czy do oczyszczalni wystarczy rura 110 mm?

Rura do osadnika nie może być węższa niż przewód odpływowy wyprowadzony z budynku, a ten w domach jednorodzinnych ma zwykle 150-160 mm (3). Średnicę ustal z projektem i kartą osadnika. Dreny rozsączające to osobna sprawa, tam spotyka się rury 110 mm (6).

Czy spadek 1% jest za mały?

Na rurze z domu do osadnika tak, standardem jest co najmniej 2%. Spadek 1% dopuszcza się przy nisko posadowionym budynku, ale wtedy rurę trzeba okresowo płukać (1). Na drenach 1% mieści się w zalecanym zakresie 0,5-1,5% (5).

Co zrobić, gdy rura do osadnika leży płycej niż strefa przemarzania?

Ocieplić ją. Można użyć warstwy ocieplającej od góry, na przykład keramzytu (3), albo kabla grzewczego (2). Zadbaj też o to, żeby w rurze nie zalegała woda.

Czy można użyć szarych rur kanalizacyjnych w ziemi?

Nie należy. Szare rury są do instalacji w budynku. W gruncie stosuje się rudopomarańczowe rury do kanalizacji zewnętrznej, oznaczone klasą sztywności SN.

Jak długa może być jedna nitka drenażu?

Pojedynczy ciąg drenażowy nie powinien przekraczać 20 m (5). Łączną długość drenów dobiera się do ilości ścieków i przepuszczalności gruntu, więc liczbę nitek określa projekt.

  1. Murator, „Przyłącza wodne i kanalizacyjne. Doprowadzamy wodę, odprowadzamy ścieki”, muratordom.pl
  2. Murator, „Kanalizacja w domu – nie popełnij podstawowych błędów”, muratordom.pl
  3. Ładny Dom, „Przyłącze kanalizacyjne”, ladnydom.pl
  4. Wavin, „Rura k.z. PVC-U SN8 160×4.7 L=3, specyfikacja produktu”, wavin.com
  5. Murator, „Czy warto wykonać drenaż rozsączający na działce?”, muratordom.pl
  6. InstalReporter, „Przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym”, instalreporter.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *