HoReCa

Zapach z odpływów w restauracji: skąd się bierze i jak go ograniczyć

Zapach z odpływów w restauracji najczęściej bierze się z gnijących osadów tłuszczu i resztek jedzenia w syfonach, kratkach podłogowych i rurach, z wyschniętych syfonów w rzadko używanych kratkach, z zaniedbanego separatora tłuszczu albo z niesprawnej wentylacji kanalizacji. Żeby go ograniczyć, musisz znaleźć konkretne źródło, regularnie czyścić sitka i kratki, nie wylewać tłuszczu do zlewu i pilnować opróżniania separatora. Odświeżacz czy chlor tylko przykryją problem na kilka godzin.

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli prowadzisz małą gastronomię: restaurację, bar, stoisko w food courcie albo stołówkę. Pokazuję, gdzie szukać przyczyny, jak ułożyć sprzątanie i czego nie robić, żeby nie pogorszyć sprawy.

Dlaczego z odpływów w kuchni gastronomicznej śmierdzi?

Bo w rurach i kratkach zostaje materia organiczna, która bez dostępu tlenu gnije. Produktem tego rozkładu jest między innymi siarkowodór, gaz o zapachu zgniłych jaj.

W kuchni gastronomicznej do odpływów trafia dużo więcej tłuszczu, skrobi i białka niż w domu. Tłuszcz stygnie i przykleja się do ścianek, a na nim osadzają się drobiny jedzenia, ryż, makaron, fusy. Tak powstaje lepka warstwa, w której bakterie rozkładają resztki i wydzielają gazy. Siarkowodór powstaje właśnie wtedy, gdy bakterie rozkładają substancje organiczne w kanalizacji (1).

Siarkowodór to nie tylko kwestia komfortu gości. Jest cięższy od powietrza, więc zbiera się w nisko położonych, słabo wietrzonych miejscach, a w wyższym stężeniu może porazić węch, przez co przestajesz go czuć, choć nadal jest w powietrzu (2). Dlatego nikt z personelu nie powinien zaglądać z głową do otwartej studzienki ani schodzić do zbiornika separatora. To robota dla firmy z odpowiednim sprzętem.

Gdzie szukać źródła zapachu w lokalu?

Zacznij od miejsc, gdzie woda stoi albo płynie rzadko, i od tych, przez które przechodzi najwięcej tłuszczu. Zwykle winny jest jeden lub dwa punkty, a nie cała instalacja.

  • Syfony zlewów i zlewozmywaków. Tu osad tłuszczowo-białkowy rośnie najszybciej, bo trafia do nich woda po myciu garnków i blach.
  • Kratki podłogowe i odwodnienia liniowe. Pod kratką jest koszyk lub osadnik, w którym zbierają się resztki z mycia podłogi. Jeśli nikt go nie wyjmuje, zaczyna gnić.
  • Rzadko używane kratki. W magazynie, chłodni, przy nieczynnym stanowisku woda w syfonie może po prostu odparować.
  • Separator tłuszczu. Przepełniony albo dawno nieopróżniany potrafi dać zapach w całej kuchni.
  • Odpływ zmywarki i obieraczki. Zmywarka ma filtry i sitka, w których zostają resztki. Obieraczka do ziemniaków wypuszcza wodę z obierkami i skrobią, które lubią osiadać w kratce lub rurze.
  • Wentylacja kanalizacji. Jeśli przy spuszczaniu wody słychać bulgotanie, a zapach pojawia się falami, problem może leżeć w odpowietrzeniu instalacji.

Dlaczego wyschnięty syfon daje zapach kanalizacji?

Bo woda w syfonie to jedyna bariera między kuchnią a gazami z kanalizacji. Gdy jej zabraknie, zapach wchodzi prosto do pomieszczenia.

Woda w syfonie odparowuje, jeśli z odpływu nikt nie korzysta przez dłuższy czas. Hydraulicy wymieniają wyschnięty syfon wśród najczęstszych przyczyn smrodu z kanalizacji, obok zatoru i złej wentylacji (3). Rozwiązanie jest proste: raz na jakiś czas wlej wiadro wody do każdej rzadko używanej kratki. Wpisz te kratki na listę zadań, żeby nikt o nich nie zapomniał, zwłaszcza po dniach, gdy lokal był zamknięty.

Jak rozpoznać, że winna jest wentylacja kanalizacji?

Typowy sygnał to bulgotanie w odpływach, gdy w innym miejscu spływa dużo wody, i zapach, który wraca mimo czystych syfonów. Wtedy wezwij instalatora.

Duży zrzut wody, na przykład z opróżnianego kotła czy zmywarki, może zassać wodę z sąsiednich syfonów, jeśli instalacja jest źle odpowietrzona. Bulgotanie to wczesne ostrzeżenie, a zapach pojawia się, gdy syfon zostaje pusty (4). Gazy z kanalizacji muszą mieć ujście przez pion wentylacyjny nad dachem. Zawór napowietrzający tylko wpuszcza powietrze do instalacji, więc nie zastąpi wywiewu (4). Zatkany pion czy źle dobrana instalacja to sprawa dla fachowca, nie dla środka czyszczącego.

Jak ułożyć harmonogram czystości odpływów?

Podziel zadania na codzienne, cotygodniowe i okresowe, a potem dopasuj częstotliwość do tego, ile gotujesz i smażysz. Lepiej robić drobne rzeczy często niż raz na kwartał walczyć z zatorem.

KiedyCo zrobić
Codziennie, po zamknięciu kuchniOpróżnij sitka w zlewach i koszyki pod kratkami podłogowymi. Wyczyść filtry zmywarki według instrukcji producenta. Spłucz osadnik obieraczki. Zbierz resztki z podłogi na sucho, zanim umyjesz ją wodą.
Co tydzieńRozkręć i umyj najbardziej obciążone syfony. Wyszoruj ruszt i rynnę odwodnienia liniowego. Wlej wodę do rzadko używanych kratek.
OkresowoOpróżnianie separatora tłuszczu przez uprawnioną firmę. Przegląd instalacji i drożności pionów. Mechaniczne czyszczenie rur, jeśli woda schodzi wolniej.

Nie podaję tu sztywnych terminów dla separatora, bo zależą od jego wielkości, liczby posiłków i warunków z umowy z wodociągami. Jak często go opróżniać i jak ocenić jego stan, opisaliśmy na stronie o separatorach tłuszczu w gastronomii.

Po co sitka i zbieranie tłuszczu przed zmywaniem?

Bo to, co nie wpadnie do odpływu, nie będzie w nim gnić. Sitko i ręcznik papierowy kosztują mniej niż wizyta hydraulika.

Każda patelnia i blacha przed zmywaniem powinna zostać wytarta albo zeskrobana do pojemnika na odpady. Sitka w zlewach trzymaj zawsze na miejscu, także w godzinach szczytu, kiedy kusi, żeby je wyjąć. Resztki z talerzy idą do kosza, nie do zlewu. Te nawyki najbardziej zmniejszają ilość osadu w syfonach i w separatorze.

Co zrobić ze zużytym olejem z frytownicy?

Nigdy nie wylewaj go do zlewu ani do kratki. Oddaj go firmie, która odbiera olej posmażalniczy, albo przekaż zgodnie z zasadami odbioru odpadów w Twojej gminie.

Olej w rurach stygnie i krzepnie, a to prosta droga do zatoru (5). W kanalizacji łączy się z resztkami jedzenia i tworzy właśnie ten osad, który potem śmierdzi. Firmy odbierające olej z gastronomii zwykle zostawiają pojemniki, w których trzymasz go do odbioru (5).

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazało, że zużyty olej z gastronomii można traktować jako odpad komunalny, przy czym za ostateczną klasyfikację odpowiada wytwórca odpadu, a samo stanowisko nie jest wiążącą wykładnią (6). Jeśli nie masz pewności, jak to wygląda u Ciebie, zapytaj w urzędzie gminy albo w firmie, która odbiera od Ciebie odpady.

Dlaczego chlor i żrące środki nie usuwają przyczyny zapachu?

Bo zapach daje osad, a chlor i silne zasady głównie maskują woń albo przepychają zator dalej. Warstwa tłuszczu na ściankach rur zostaje i za kilka dni zapach wraca.

Mocne środki mają też skutki uboczne, które w gastronomii widać szybciej niż w domu:

  • Separator. Środki, które rozbijają tłuszcz na emulsję, oraz bardzo gorąca woda mogą sprawić, że tłuszcz nie oddzieli się w separatorze i popłynie dalej do kanalizacji.
  • Oczyszczalnia przy lokalu. Jeśli Twój lokal nie jest podłączony do kanalizacji i ścieki trafiają do przydomowej oczyszczalni lub szamba, chlor i żrące preparaty szkodzą bakteriom, które oczyszczają ścieki.
  • Bezpieczeństwo personelu. Nigdy nie mieszaj środków z chlorem z innymi preparatami, zwłaszcza kwaśnymi. Sprawdź etykietę każdego środka, którego używa zespół.

Więcej o tym, czym rozpuszczać tłuszcz w rurach w lokalu i czym różnią się poszczególne metody, piszemy w poradniku jaki środek do rozpuszczania tłuszczu w rurach wybrać dla HoReCa.

Czy biopreparat pomoże na zapach z odpływów?

Może pomóc tam, gdzie źródłem zapachu jest osad tłuszczowo-białkowy w zlewach i rurach. Nie pomoże na wyschnięty syfon, zatkany pion wentylacyjny ani przepełniony separator.

BioMe odtłuszczacz do rur Drain Easer zawiera bakterie Bacillus i pięć enzymów: lipazę, dwie proteazy, alfa-amylazę i celulazę. Rozkładają one tłuszcz, białka, skrobię i włókna roślinne, czyli to, z czego składa się osad w kuchennych odpływach. Jedna dawka to 10 mld bakterii, a pH 5-8 nie koroduje rur z PVC, PE, PP, miedzi, stali, żeliwa ani uszczelek.

Dawka podtrzymująca to 20 g co 7-10 dni. Najlepiej podać ją wieczorem, po zamknięciu kuchni, bo bakterie potrzebują kilku godzin kontaktu z osadem bez przepływu wody. To nie działa w kwadrans jak żrący udrażniacz. Preparat nie udrożni rury zablokowanej przez twarde osady, piasek czy kamień i nie zastępuje mechanicznego czyszczenia kratek ani opróżniania separatora.

BioMe odtłuszczacz do rur Drain Easer 300 g

BioMe odtłuszczacz do rur Drain Easer 300 g

Bakterie Bacillus i pięć enzymów rozkładają osad tłuszczowo-białkowy w zlewach i rurach, który jest częstym źródłem zapachu. Podawany regularnie wieczorem ogranicza narastanie nowego osadu.

Zobacz produkt

Jeśli szukasz rozwiązań dla całego lokalu, od odpływów po separator, zajrzyj na stronę EcoBen dla gastronomii.

FAQ: zapach z odpływów w restauracji

Dlaczego zapach pojawia się rano, po nocy?

W nocy woda w rurach stoi, a osad w syfonach i kratkach dalej się rozkłada. Jeśli któraś kratka jest rzadko używana, woda w syfonie mogła też odparować. Sprawdź koszyki pod kratkami i wlej wodę do suchych odpływów.

Czy można wylać do zlewu trochę oleju z patelni?

Nie. Nawet mała ilość krzepnie w rurach i łączy się z resztkami jedzenia. Wytrzyj patelnię ręcznikiem, a olej z frytownicy zlewaj do pojemnika dla firmy odbierającej.

Czy biopreparat usunie zapach z separatora tłuszczu?

Nie obiecujemy tego. Zapach z przepełnionego separatora znika po jego opróżnieniu przez uprawnioną firmę. Biopreparat w odpływach ogranicza osad w rurach, ale nie zastępuje opróżniania separatora.

Czy warto przelewać odpływy wrzątkiem?

Gorąca woda rozpuszcza tłuszcz na chwilę, ale kilka metrów dalej on znowu stygnie i osiada. Jeśli masz separator, bardzo gorąca woda może utrudnić oddzielanie się w nim tłuszczu.

Kiedy wezwać hydraulika?

Gdy zapach wraca mimo czystych syfonów i kratek, gdy odpływy bulgoczą, woda cofa się lub schodzi coraz wolniej, a także gdy czujesz wilgoć na ścianie albo podłodze przy rurach.

  1. CORDIS, Komisja Europejska, „Nowy czujnik siarkowodoru eliminuje zgadywanie w oczyszczaniu ścieków”, cordis.europa.eu
  2. WikEM, „Hydrogen sulfide toxicity”, wikem.org
  3. KB.pl, „W domu ciągle śmierdziało kanalizacją. Hydraulik od razu wiedział, gdzie szukać”, kb.pl
  4. Murator Dom, „Dlaczego kanalizacja potrzebuje wentylacji?”, muratordom.pl
  5. KB.pl, „Co zrobić z olejem po smażeniu? Gdzie można go oddać?”, kb.pl
  6. Prawo.pl, „Oleje z lokali gastronomicznych. Czy to jest odpad komunalny?”, prawo.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *