Co zabija bakterie w oczyszczalni? Lista zagrożeń i jak ich unikać

Bakterie w przydomowej oczyszczalni najczęściej zabijają środki z chlorem i dezynfekujące, udrażniacze z sodą kaustyczną, sól z regeneracji zmiękczacza wody, kwaśny kondensat z kotła gazowego, silne leki (antybiotyki, chemioterapia) oraz brak tlenu po wyłączeniu dmuchawy. Zwykłe sprzątanie i pranie w rozsądnych ilościach zwykle nie szkodzą. Problem pojawia się, gdy szkodliwa substancja trafia do instalacji regularnie albo w dużej dawce naraz.

Poniżej znajdziesz pełną listę zagrożeń, sposoby, żeby ich uniknąć, i objawy, po których poznasz, że bakterie w Twojej oczyszczalni słabną.

Dlaczego bakterie są tak ważne dla oczyszczalni?

To bakterie oczyszczają ścieki. Bez nich oczyszczalnia jest tylko zbiornikiem, z którego do gruntu płyną niedoczyszczone ścieki.

W osadniku bakterie beztlenowe rozkładają część materii organicznej i zmniejszają ilość osadu. W komorze napowietrzanej bakterie tlenowe rozkładają resztę zanieczyszczeń i zamieniają toksyczny amoniak w azotany. Każda z tych grup ma swoje słabe punkty: jedne nie znoszą chloru, inne braku tlenu, a bakterie nitryfikacyjne są wrażliwe prawie na wszystko, od soli po niskie pH.

Co zabija bakterie w oczyszczalni? Najważniejsze zagrożenia

Największe zagrożenia to środki dezynfekujące, żrące udrażniacze, sól, kwaśny kondensat, silne leki i brak tlenu. Tabela pokazuje, skąd biorą się w instalacji i co z nimi zrobić.

Chlor i środki dezynfekujące

Środki dezynfekujące są zaprojektowane do zabijania drobnoustrojów i nie odróżniają bakterii chorobotwórczych od tych, które pracują w oczyszczalni. Pojedyncze użycie wybielacza zwykle rozcieńcza się w ściekach. Szkodzi przede wszystkim stały dopływ, na przykład z kostki z chlorem w spłuczce, która uwalnia chlor przy każdym spłukaniu.

Udrażniacze i odkamieniacze

Udrażniacze z sodą kaustyczną mają pH około 14 i są żrące. Odkamieniacze z kwasem solnym działają podobnie w drugą stronę skali pH. Duża dawka takiego środka może na jakiś czas zaburzyć pracę bakterii. Zamiast chemii zatkaną rurę udrożnij przepychaczem lub spiralą, a do profilaktyki użyj biopreparatu.

Sól ze zmiękczacza wody

Podczas regeneracji zmiękczacz spłukuje stężoną solankę. To jedno z najpoważniejszych zagrożeń, bo zdarza się regularnie, co tydzień lub dwa, a bakterie nitryfikacyjne są bardzo wrażliwe na sól. Najlepszym rozwiązaniem jest osobny odpływ popłuczyn, z pominięciem komory biologicznej. Szczegóły i dane opisujemy w artykule zmiękczacz wody a oczyszczalnia biologiczna.

Kondensat z kotła gazowego

Kondensat z kotła kondensacyjnego jest kwaśny, zwykle ma pH od 2,5 do 4,5. Wprowadzany do oczyszczalni bez neutralizacji może zaburzać procesy biologiczne w reaktorze (1). Neutralizator kondensatu to niewielki wydatek, który podnosi pH, zanim kondensat trafi do ścieków.

Antybiotyki i inne silne leki

Silne antybiotyki i leki stosowane w chemioterapii mogą osłabiać bakterie w oczyszczalni, bo część leku wydalana jest z moczem. Departament Ochrony Środowiska stanu Vermont radzi, żeby w czasie chemioterapii częściej opróżniać zbiornik, przy długim leczeniu po kilku miesiącach sprawdzić stan osadu i w tym czasie szczególnie unikać mocnych środków czystości (2). Niewykorzystanych leków nigdy nie wyrzucaj do toalety, tylko oddawaj je do apteki.

Brak tlenu

W oczyszczalni biologicznej dmuchawa dostarcza tlen bakteriom tlenowym. Gdy jest wyłączona albo zepsuta, bakterie te szybko słabną, a w komorze zaczynają się procesy gnilne, które nie powinny tam zachodzić. Więcej o tym przeczytasz w artykule o napowietrzaniu ścieków i niedoborze tlenu w oczyszczalni.

Czy pranie, zmywanie i sprzątanie szkodzą bakteriom?

Przy normalnym dawkowaniu zwykle nie. Szkodzą przede wszystkim duże dawki naraz i środki z chlorem lub antybakteryjne.

Detergenty z pralki i zmywarki mieszają się z resztą ścieków i mocno się rozcieńczają. Warto jednak rozłożyć pranie na cały tydzień zamiast robić kilka prań jednego dnia, bo duża ilość wody i detergentu naraz może wypłukiwać osad czynny i przeciążać instalację. Wybieraj proszki i płyny bez fosforanów i wybielaczy chlorowych, a do sprzątania środki bez chloru. Szczegółowo piszemy o tym w artykule czy Twoje pranie zabija bakterie w przydomowej oczyszczalni.

Co jeszcze osłabia bakterie, choć ich nie zabija?

Bakterie słabną też przez rzeczy, które nie są trujące, ale zaburzają pracę oczyszczalni: brak ścieków, zbyt dużo wody naraz i niską temperaturę.

• Długa nieobecność: bez dopływu ścieków bakterie nie mają pożywienia i ich liczba spada.
• Nagły napływ dużej ilości wody: na przykład po wpuszczeniu deszczówki do kanalizacji. Woda wypłukuje bakterie i osad z komór.
• Zimno: w niskiej temperaturze bakterie pracują wolniej, szczególnie te odpowiedzialne za usuwanie azotu.
• Chusteczki nawilżane, podpaski, patyczki: nie zabijają bakterii, ale zatykają pompy i rury. Chusteczki z dodatkiem środków antybakteryjnych dodatkowo je osłabiają.

Jak rozpoznać, że bakterie w oczyszczalni obumierają?

Najczęstsze sygnały to zapach, mętny odpływ i szybko narastający osad lub kożuch.

• zapach zgniłych jaj (siarkowodoru) wokół oczyszczalni,
• mętna, szara woda na wylocie zamiast klarownej,
• gruby kożuch w osadniku albo nadmierne pienienie w komorze,
• częstsze wywozy osadu niż wcześniej,
• mokra, zapadnięta ziemia nad drenażem albo wolniej spływająca woda w domu.

Jak odbudować bakterie po awarii?

Najpierw usuń przyczynę, potem daj bakteriom czas. Biopreparat może przyspieszyć odbudowę, ale nie pomoże, jeśli szkodliwa substancja nadal trafia do instalacji.

1. Znajdź źródło: kostka z chlorem, udrażniacz, zmiękczacz, kondensat, wyłączona dmuchawa.
2. Sprawdź dmuchawę i osadnik. Przepełniony osadnik oddaj do wywozu.
3. Przez co najmniej tydzień nie wlewaj żadnej mocnej chemii.
4. Uzupełnij bakterie. Po awarii lub dłuższym postoju możesz zaszczepić instalację większą dawką bakterii, a potem wspierać ją regularną dawką.

Warto wiedzieć, że nie wszyscy eksperci zalecają rutynowe stosowanie dodatków bakteryjnych w dobrze działającej instalacji (2). Najwięcej sensu mają po awariach, po mocnej chemii, po dłuższym postoju i gdy oczyszczalnia jest stale obciążona detergentami.

Do rozruchu i odbudowy po awarii służy BioMe Starter Care. Opakowanie 300 g dzielisz na dwie dawki po 150 g. Każdą rozpuszczasz w wiadrze letniej wody (30-40°C) i wlewasz do osadnika lub komory, drugą dwa dni po pierwszej. Przez kolejny tydzień nie wlewaj do instalacji chloru ani sody kaustycznej. Na co dzień bakterie wspiera BioMe do oczyszczalni ścieków Wastewater Solution: 20 g raz w tygodniu przez toaletę.

BioMe Starter Care

Zaszczepia oczyszczalnię lub szambo dużą dawką bakterii i czterema grupami enzymów po awarii, wywozie osadu albo dłuższym postoju. Dwie dawki po 150 g w odstępie dwóch dni.

Zobacz produkt

BioMe do oczyszczalni ścieków Wastewater Solution

Bakterie Bacillus i pięć enzymów wspierają florę bakteryjną osłabioną przez detergenty i chemię, rozkładają osad i kożuch. Wsypujesz 20 g raz w tygodniu przez toaletę.

Zobacz produkt

FAQ: co zabija bakterie w oczyszczalni

Czy jedno użycie Domestosu zniszczy oczyszczalnię?

Zwykle nie, bo chlor rozcieńcza się w ściekach i szybko reaguje z materią organiczną. Szkodzi regularne używanie środków z chlorem, a zwłaszcza kostki w spłuczce, która uwalnia chlor przy każdym spłukaniu.

Czy ocet i soda szkodzą bakteriom w oczyszczalni?

W ilościach używanych do sprzątania nie. Mocno rozcieńczają się w ściekach i nie zabijają bakterii. Nie myl sody oczyszczonej z sodą kaustyczną, która jest żrąca.

Czy antybiotyki zabijają bakterie w oczyszczalni?

Mogą je osłabiać, szczególnie silne antybiotyki i leki stosowane w chemioterapii. Przy długim leczeniu warto częściej sprawdzać osad i unikać w tym czasie mocnej chemii (2).

Czy można wyłączyć dmuchawę na czas wyjazdu?

Zwykle nie, chyba że producent oczyszczalni przewiduje taki tryb. Bez tlenu bakterie tlenowe szybko słabną, a po powrocie oczyszczalnia potrzebuje czasu, żeby znów dobrze pracować.

Jak długo odbudowują się bakterie po awarii?

Zwykle kilka tygodni, bo bakterie nitryfikacyjne rosną wolno. Szybciej wraca rozkład materii organicznej, wolniej usuwanie azotu. Warunek jest jeden: szkodliwa substancja nie może dalej trafiać do instalacji.

Bibliografia

1. Budujemy Dom: Czy kondensat można odprowadzać do przydomowej oczyszczalni ścieków?
2. Vermont Department of Environmental Conservation: Onsite Wastewater System Guidelines for Patients Taking Antibiotics or Chemotherapy.