Jak chronić oczyszczalnię przed mrozem? Przygotowanie przydomowej oczyszczalni do zimy

Przydomową oczyszczalnię najlepiej chroni przed mrozem ciepła woda, która codziennie do niej spływa. Do tego dochodzą ocieplone pokrywy i rury oraz nieubity śnieg nad instalacją. W oczyszczalni tlenowej dmuchawa musi pracować także zimą. Nie wjeżdżaj na drenaż, nie wlewaj soli ani płynów niezamarzających, a przed dłuższym wyjazdem zadbaj o to, żeby ktoś używał wody w domu.

Czy przydomowa oczyszczalnia może zamarznąć?

Tak, choć dobrze wykonana i regularnie używana instalacja zamarza rzadko. Najbardziej narażone są płytko położone rury, pokrywy zbiorników i drenaż w miejscach bez śniegu.

Ścieki z domu są cieplejsze od gruntu i to one ogrzewają instalację. Zbiornik w ziemi nie zamarza, dopóki ścieki płyną. Problem pojawia się, gdy przepływ ustaje, na przykład podczas wyjazdu, albo gdy rura lub drenaż leżą płycej, niż sięga mróz.

W Polsce normowa głębokość przemarzania gruntu wynosi od 0,8 m na zachodzie do 1,4 m na północnym wschodzie (1). Jeśli instalacja była zakopana płycej, w mroźną zimę bez śniegu warto ją dodatkowo ocieplić.

Jak przygotować oczyszczalnię do zimy jesienią?

Jesienią sprawdź pokrywy, ociepl to, co leży płytko, i zostaw nad instalacją warstwę izolacji. To kilka godzin pracy, a oszczędza zimowych awarii.

1. Obejrzyj pokrywy i włazy. Pęknięta lub nieszczelna pokrywa wpuszcza do zbiornika zimne powietrze i wodę z roztopów.
2. Ociepl pokrywy i płytkie rury. Część nowszych zbiorników ma ocieplenie pokrywy już w zestawie. Jeśli Twój go nie ma, zapytaj producenta lub serwisanta, jaką izolację możesz dodać.
3. Rozłóż warstwę ściółki. Uniwersytet Minnesoty zaleca 20-30 cm słomy, liści lub siana nad rurami, zbiornikiem i drenażem tam, gdzie grozi przemarzanie (2).
4. Nie koś trawy nad drenażem na krótko przed zimą. Wyższa trawa zatrzymuje śnieg, a śnieg działa jak izolacja.
5. Zleć przegląd, jeśli zbliża się termin serwisu lub wywozu osadu. Lepiej zrobić to jesienią niż w środku mrozów.

Ściółkę zdejmij wiosną, gdy minie ryzyko mrozów, żeby grunt nad drenażem mógł normalnie oddychać i wysychać.

Czy zimą wyłączać dmuchawę w oczyszczalni tlenowej?

Nie. Dmuchawa lub kompresor dostarczają tlen bakteriom tlenowym i muszą pracować przez cały rok. Bez napowietrzania oczyszczanie słabnie, a ścieki zaczynają gnić.

Zimą upewnij się, że skrzynka z dmuchawą nie jest zasypana śniegiem i ma wolny dopływ powietrza. Jeśli dmuchawa stoi na zewnątrz, sprawdź po mroźnej nocy, czy pracuje. O tym, co się dzieje, gdy w oczyszczalni brakuje tlenu, przeczytasz w artykule napowietrzanie ścieków: co jeśli jest za mało tlenu.

Jak korzystać z wody zimą, żeby instalacja nie zamarzła?

Używaj ciepłej wody regularnie, rozkładając ją na cały dzień i tydzień. Pranie, zmywanie i kąpiele dostarczają do instalacji ciepło.

Uniwersytet Minnesoty radzi w mroźne dni robić codziennie jedno pranie w ciepłej wodzie i korzystać ze zmywarki (2). Nie zostawiaj jednak cieknącego kranu na noc. Ciągły strumień zimnej wody nie ogrzewa instalacji, a może przeciążyć oczyszczalnię i drenaż.

Pamiętaj, że bakterie w oczyszczalni potrzebują nie tylko ciepła, ale też pożywienia. Zimą ich praca naturalnie zwalnia, więc tym bardziej unikaj chloru, żrących udrażniaczy i dużych dawek środków dezynfekujących.

BioMe do oczyszczalni ścieków Wastewater Solution

Bakterie Bacillus i pięć enzymów, które wspierają rozkład osadu, tłuszczu i kożucha w oczyszczalniach tlenowych, drenażowych, SBR i hybrydowych. Podtrzymująco wystarczy 20 g raz w tygodniu dla zbiornika 3 m³.

Zobacz produkt

Jak chronić drenaż rozsączający przed mrozem?

Nie ubijaj gruntu nad drenażem. Nie wjeżdżaj tam samochodem, nie odśnieżaj tego miejsca i nie urządzaj ślizgawki ani toru dla sanek.

Ubity śnieg i zbita ziemia przewodzą mróz głębiej niż puszysta warstwa śniegu. Specjaliści z Uniwersytetu Nebraski podkreślają, że pokrywa śnieżna jest naturalną izolacją, a gruntu nad drenażem nie należy zagęszczać ruchem pojazdów ani ciężkimi przedmiotami (3).

Śniegu z podjazdu nie zsypuj na drenaż w formie ubitej hałdy. Wiosną z takiej hałdy spłynie dużo wody roztopowej, a nasiąknięty grunt gorzej przyjmuje ścieki. Więcej o budowie i problemach drenażu znajdziesz w poradniku drenaż rozsączający: schemat, montaż i najczęstsze problemy.

Co zrobić z oczyszczalnią przed zimowym wyjazdem?

Najprościej poprosić kogoś, by co kilka dni zrobił w domu pranie lub włączył zmywarkę. Kilkanaście dni bez przepływu ciepłej wody to największe ryzyko zamarznięcia.

Uniwersytet Minnesoty radzi, by przy dłuższej nieobecności opróżnić zbiornik przed wyjazdem lub zapewnić regularne używanie wody (2). Przy przydomowej oczyszczalni nie rób tego jednak na własną rękę. Pusty zbiornik plastikowy przy wysokich wodach gruntowych może zostać wypchnięty, a pusta oczyszczalnia traci bakterie. Zapytaj serwisanta lub producenta, co zalecają dla Twojego modelu.

Po powrocie bakterie potrzebują czasu, żeby wrócić do pracy. Możesz im pomóc aktywatorem.

BioMe Starter Care

Aktywator z bakteriami i czterema grupami enzymów do reaktywacji oczyszczalni po przerwie w użytkowaniu, awarii lub serwisie. Dwie dawki po 150 g rozpuszczasz w wiadrze letniej wody, w odstępie dwóch dni.

Zobacz produkt

Czego nie robić, gdy instalacja zamarzła?

Nie wlewaj soli, płynu niezamarzającego ani wrzątku i nie rozpalaj ognia nad instalacją. Wezwij serwis lub firmę, która zajmuje się rozmrażaniem instalacji.

Objawy zamarznięcia to ścieki cofające się do domu, brak odpływu, bulgotanie w rurach albo alarm w oczyszczalni z pompą. Ogranicz wtedy zużycie wody do minimum.

Uniwersytet Minnesoty wymienia wśród rzeczy, których nie należy robić: dodawanie płynów niezamarzających, soli i dodatków do instalacji, wypompowywanie ścieków na powierzchnię terenu, rozpalanie ognia nad systemem i puszczanie wody ciurkiem (2). Biopreparat też nie rozmrozi zamarzniętej rury. Bakterie przydadzą się dopiero wtedy, gdy instalacja znów działa.

Co zrobić z oczyszczalnią po zimie?

Wiosną zdejmij ściółkę, sprawdź pokrywy po mrozach i zobacz, czy nad drenażem nie stoi woda. Jeśli oczyszczalnia pracowała słabiej, uzupełnij bakterie.

Kiedy i ile bakterii dodać po sezonie zimowym, opisujemy w osobnym poradniku bakterie do szamba i oczyszczalni po zimie: kiedy je dodać i ile.

FAQ: oczyszczalnia przydomowa zimą

Czy oczyszczalnia działa zimą?

Tak. Bakterie pracują wolniej w niższej temperaturze, ale regularnie używana i prawidłowo zakopana oczyszczalnia działa przez cały rok.

Czy trzeba ocieplać zbiornik oczyszczalni?

Zbiornik zakopany poniżej strefy przemarzania zwykle nie wymaga ocieplenia. Warto natomiast ocieplić pokrywy i rury, które leżą płycej, zwłaszcza w zimy bez śniegu.

Czy mogę odśnieżać teren nad drenażem?

Lepiej nie. Śnieg chroni grunt przed mrozem, a odśnieżanie i deptanie ubija warstwę, która izoluje drenaż.

Czy sól lub płyn niezamarzający pomogą przy zamarzniętej rurze?

Nie. Takie środki szkodzą bakteriom i mogą zaszkodzić drenażowi. Zamarzniętą instalację rozmraża fachowiec (2).

Czy dosypywać bakterie zimą?

Możesz dalej stosować preparat w zwykłej dawce podtrzymującej. Nie zastąpi to jednak ciepłej wody i izolacji, a przy zamarzniętej instalacji nie pomoże.

Źródła

1. Godlewski T., „Przemarzanie gruntu a projektowanie fundamentów”, Inżynier Budownictwa, 2020 (strefy wg PN-81/B-03020), inzynierbudownictwa.pl.
2. University of Minnesota Water Resources Center, „Septic system tips”, Duluth News Tribune, duluthnewstribune.com.
3. University of Nebraska-Lincoln, „Minimizing the Impact of Winter Weather on Water & Wastewater Systems”, water.unl.edu.